Ζητείται, επιτέλους, επαναπατρισμός για τους εγκλωβισμένους ναυτικούς
Τρεις μήνες συμπληρώνονται σε λίγες μέρες από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή και χιλιάδες ναυτικοί απ’ όλο τον κόσμο εξακολουθούν να βρίσκονται εγκλωβισμένοι στα εμπορικά πλοία όπου εργάζονται, αντιμέτωποι με πολλά και δύσκολα προβλήματα.
Για περισσότερους από 20.000 ναυτικούς, που ζουν με τον φόβο και την αβεβαιότητα, αποκομμένοι από τις οικογένειές τους και σε πολλές περιπτώσεις με έλλειψη τροφίμων, νερού και καυσίμων, κάνει λόγο η ITF (Διεθνής Ομοσπονδία Μεταφορών), αναφέροντας ότι από την εκδήλωση του πολέμου, ναυτικοί έχουν σκοτωθεί και τραυματιστεί σε επιθέσεις, σε μια εμπόλεμη ζώνη στην οποία δεν επέλεξαν να εισέλθουν. «Είναι εργαζόμενοι σε μεγάλο βαθμό από τον παγκόσμιο Νότο, μακριά από την πατρίδα τους, που μεταφέρουν το παγκόσμιο φορτίο για λογαριασμό όλων των οικονομιών και των κοινοτήτων μας. Ωστόσο, χρησιμοποιούνται ως πιόνια σε γεωπολιτικές συγκρούσεις» τονίζει η ITF.
Ο γενικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ναυτικής Ομοσπονδίας (ΠΝΟ), Εμμ. Τσικαλάκης, και η πλειοψηφία των προέδρων μελών της διοίκησης της ΠΝΟ, σε συνάντηση που είχαν την Τρίτη με τον υπουργό Ναυτιλίας Βασίλη Κικίλια, του ζήτησαν να ενεργήσει άμεσα και από κοινού με τα συναρμόδια υπουργεία για τον επαναπατρισμό των ναυτεργατών που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στον Περσικό Κόλπο. Πριν από μερικές ημέρες, ο υφυπουργός Ναυτιλίας, Στέφανος Γκίκας, είχε δηλώσει ότι εξακολουθούν να βρίσκονται μέσα στον Περσικό Κόλπο έντεκα πλοία με ελληνική σημαία και δύο στον Κόλπο του Ομάν.
Στο μεταξύ συγκλονιστικά είναι τα στοιχεία που έκανε γνωστά η ITF σε σχετική της ανακοίνωση: Από την έναρξη του πολέμου, η ITF έχει λάβει πάνω από 2.200 αιτήματα για βοήθεια από ναυτικούς στην περιοχή, με τα μισά να αφορούν απλήρωτους μισθούς και συμβατικά δικαιώματα. Περίπου το 20% είναι αιτήματα επαναπατρισμού και περίπου το 10% αφορά πλοία που έχουν εξαιρετικά χαμηλά αποθέματα βασικών καυσίμων και προμηθειών. Μέχρι σήμερα, η ITF έχει βοηθήσει στον επαναπατρισμό περισσότερων από 540 ναυτικών.
Ωστόσο, η Διεθνής Ομοσπονδία σχολιάζει ότι αυτή η κρίση δεν ήρθε ξαφνικά, καθώς τα στοιχεία της έδειξαν ότι το 2025 ήταν και πάλι η χειρότερη χρονιά που έχει καταγραφεί σχετικά με την εγκατάλειψη ναυτικών, με 6.223 εγκαταλειμμένους ναυτικούς, αύξηση 32% σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο, ενώ το 2025 ήταν η έκτη συνεχόμενη χρονιά αύξησης των κρουσμάτων.
Τα συνδικάτα ναυτικών και λιμενεργατών του κόσμου που συγκεντρώθηκαν στην Επιτροπή Δίκαιων Πρακτικών της ITF, σε ένδειξη αλληλεγγύης για να απαιτήσουν τον άμεσο τερματισμό της ανθρωπιστικής κρίσης που αντιμετωπίζουν οι ναυτικοί στον Περσικό Κόλπο, κάλεσαν τις κυβερνήσεις να αντιμετωπίσουν το σύστημα Σημαιών Ευκαιρίας (FOC) που, όπως υποστηρίζουν, επιτρέπει την εκμετάλλευση και δεν προστατεύει τους ναυτικούς.
Η ITF επισημαίνει ότι τόσο η ίδια όσο και τα συνδεδεμένα με αυτήν συνδικάτα αγωνίζονται κατά του FOC εδώ και δεκαετίες, το χαρακτηρίζει «σάπιο μήλο στον πυρήνα της εκμετάλλευσης των ναυτικών» και εξηγεί ότι σύμφωνα με το σύστημα FOC, ένας πλοιοκτήτης μπορεί να νηολογήσει ένα σκάφος σε ένα κράτος, χωρίς γνήσιο σύνδεσμο με την ιδιοκτησία, τη διαχείριση ή τη λειτουργία του – κατά παράβαση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. «Σε αντάλλαγμα για τα τέλη νηολόγησης, τα κράτη σημαίας προσφέρουν ελάχιστο έλεγχο και σχεδόν μηδενική λογοδοσία. Οι χειρότερες σημαίες FOC έχουν δείξει πλήρη αποποίηση ευθύνης απέναντι στα πληρώματά τους» προσθέτει.